Sınıflandırmada Üç Üst Âlem (Domain) Sistemi Test Çöz 9. Sınıf Biyoloji
9. sınıf biyoloji dersinde işlenen "Sınıflandırmada Üç Üst Âlem (Domain) Sistemi" konusu, canlıların temel kategorizasyonunu anlamamızı sağlayan önemli bir başlıktır. Bu sistem, canlıları Bakteri, Arkeler ve Ökaryotlar olmak üzere üç ana üst âleme ayırarak evrimsel ilişkileri ve hücresel yapıları temel alır. Bakteri ve arkeler prokaryot yapıda olup basit organizasyon gösterirken, ökaryotlar daha karmaşık hücre yapısına sahiptir. Bu konu, biyolojik çeşitliliğin kökenini kavramak için temel oluşturur.
Özet Bilgi
- Üç üst âlem (Domain) sistemi, canlıları Bakteri, Arkeler ve Ökaryotlar olarak sınıflandırır.
- Bakteriler: Prokaryot yapıda, hücre duvarı peptidoglikandan oluşur, çeşitli ortamlarda yaşar.
- Arkeler: Prokaryot yapıda, aşırı ortamlarda (sıcak, tuzlu) yaşayabilir, hücre duvarı farklıdır.
- Ökaryotlar: Gerçek çekirdekli hücreler, protistler, mantarlar, bitkiler ve hayvanları kapsar.
- Bakteri ve arkeler tek hücreli, ökaryotlar ise tek veya çok hücreli olabilir.
- Ribozom yapıları ve DNA organizasyonu üst âlemlerin sınıflandırılmasında önemli kriterdir.
Çözümlü Örnek Test Soruları
1. soru: Aşağıdaki üst âlemlerden hangisi prokaryot canlıları içermez?
A) Archaea
B) Bacteria
C) Eukarya
D) Monera
E) Protista
Çözüm: Prokaryot canlılar Archaea ve Bacteria üst âlemlerinde bulunur. Eukarya ise ökaryot canlıları kapsar. Doğru cevap C'dir.
2. soru: Üç üst âlem sistemine göre aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Archaea üyeleri aşırı ortamlarda yaşayabilir.
B) Bacteria üyelerinin hücre duvarında peptidoglikan bulunur.
C) Eukarya üyelerinin tamamı çok hücrelidir.
D) Archaea ve Bacteria'nın çekirdek zarı yoktur.
E) Eukarya'da mitokondri bulunur.
Çözüm: Eukarya üyelerinin bazıları (örneğin amip, paramesyum) tek hücrelidir. Doğru cevap C'dir.
3. soru: Hangi üst âlemdeki canlıların hücre duvarı yapısı diğerlerinden farklıdır?
A) Bacteria
B) Archaea
C) Eukarya
D) Hem Bacteria hem Archaea
E) Hepsi benzer yapıdadır.
Çözüm: Archaea'nın hücre duvarı peptidoglikan içermez, bu yapı Bacteria'ya özgüdür. Doğru cevap B'dir.
4. soru: Aşağıdaki özelliklerden hangisi Archaea ve Bacteria'yı Eukarya'dan ayırır?
A) DNA'larının çift zincirli olması
B) Ribozom bulundurmaları
C) Hücre zarına sahip olmaları
D) Çekirdek zarının olmaması
E) Protein sentezi yapabilmeleri
Çözüm: Archaea ve Bacteria prokaryot olduğu için çekirdek zarı bulunmaz, Eukarya'da ise vardır. Doğru cevap D'dir.
5. soru: Bir bilim insanı, aşırı tuzlu bir gölde yaşayan bir mikroorganizma keşfediyor. Bu canlı hangi üst âlemde sınıflandırılır?
A) Bacteria
B) Eukarya
C) Archaea
D) Protista
E) Fungi
Çözüm: Aşırı tuzlu ortamlarda yaşayan canlılar genellikle Archaea üst âlemine aittir. Doğru cevap C'dir.
6. soru: Aşağıdakilerden hangisi üç üst âlem sisteminin temel dayanağıdır?
A) Hücre büyüklüğü
B) DNA dizilim benzerliği
C) Beslenme şekli
D) Hareket yeteneği
E) Üreme hızı
Çözüm: Üç üst âlem sistemi, canlıların rRNA gen dizilimlerine göre oluşturulmuştur. Doğru cevap B'dir.
7. soru: Eukarya üst âlemi için aşağıdakilerden hangisi ortak özellik değildir?
A) Zarlı organel bulundurma
B) Çekirdek zarına sahip olma
C) Kloroplast taşıma
D) Mitokondri bulundurma
E) Hücre iskeletine sahip olma
Çözüm: Eukarya üyelerinin hepsi kloroplast taşımaz (örneğin hayvanlar). Doğru cevap C'dir.
Anahtar Kelimeler: 9. sınıf biyoloji testleri, üç üst âlem test çöz, domain sistemi soruları, yazılı hazırlık testleri, kazanım değerlendirme sınavı, biyoloji test soruları