Isı, Öz Isı, Isı Sığası Ve Sıcaklık Farkı Arasındaki İlişki Test Çöz 9. Sınıf
9. sınıf Fizik dersinde "Isı, Öz Isı, Isı Sığası ve Sıcaklık Farkı Arasındaki İlişki" konusu, termodinamiğin temel kavramlarını anlamak için önemli bir başlangıç noktasıdır. Bu konuda, ısı enerjisinin madde üzerindeki etkileri, öz ısının maddeler için ayırt edici bir özellik olması ve ısı sığasının madde miktarıyla ilişkisi incelenir. Ayrıca, sıcaklık farkının ısı transferindeki rolü ele alınarak günlük hayattaki uygulamaları örneklendirilir. Bu temel bilgiler, enerji dönüşümlerini ve denge durumlarını kavramada öğrencilere rehberlik eder.
Özet Bilgi
- Isı, bir maddenin taneciklerinin toplam hareket enerjisidir, birimi joule (J) veya kalori (cal) olarak ifade edilir.
- Öz ısı (c), bir maddenin 1 gramının sıcaklığını 1°C değiştirmek için gereken ısı miktarıdır, maddenin ayırt edici özelliğidir.
- Isı sığası (C), bir maddenin tamamının sıcaklığını 1°C değiştirmek için gerekli ısıdır, formülü C = m·c (kütle × öz ısı) ile hesaplanır.
- Sıcaklık farkı (ΔT), iki durum arasındaki sıcaklık değişimidir, ısı alışverişi için temel faktördür.
- Alınan/verilen ısı miktarı (Q), Q = m·c·ΔT formülü ile hesaplanır (m: kütle, c: öz ısı, ΔT: sıcaklık farkı).
- Farklı maddelerin sıcaklık değişimleri, öz ısı ve kütlelerine bağlıdır; yüksek öz ısılı maddeler geç ısınır/soğur.
Çözümlü Örnek Test Soruları
1. soru: 200 g suyun sıcaklığını 20°C'den 50°C'ye çıkarmak için gereken ısı miktarı kaç joule'dür? (su için öz ısı: 4,18 J/g°C)
A) 12540 J
B) 25120 J
C) 16720 J
D) 20900 J
E) 29260 J
Çözüm: Q = m.c.ΔT = 200 g x 4,18 J/g°C x (50-20)°C = 25080 J ≈ 25120 J. Doğru cevap B'dir.
2. soru: Öz ısısı 0,5 J/g°C olan 400 g'lık bir maddenin sıcaklığı 10°C artırılıyor. Bu işlem için verilmesi gereken ısı miktarı nedir?
A) 500 J
B) 1000 J
C) 2000 J
D) 2500 J
E) 4000 J
Çözüm: Q = m.c.ΔT = 400 g x 0,5 J/g°C x 10°C = 2000 J. Doğru cevap C'dir.
3. soru: Aynı kütleye sahip X ve Y maddelerine eşit miktarda ısı verildiğinde X'in sıcaklık artışı Y'ninkinin 2 katı oluyor. Buna göre X ve Y'nin öz ısıları arasındaki ilişki nedir?
A) cX = cY
B) cX = 2cY
C) cY = 2cX
D) cX = 4cY
E) cY = 4cX
Çözüm: Q = m.c.ΔT → ΔT ile c ters orantılıdır. X'in ΔT'si 2 kat ise cY = 2cX olmalıdır. Doğru cevap C'dir.
4. soru: 500 g su ile 500 g alkol aynı ısıtıcıyla eşit süre ısıtılıyor. Suyun öz ısısı 4,18 J/g°C, alkolün 2,45 J/g°C olduğuna göre hangisi daha fazla sıcaklık artışı gösterir?
A) Su
B) Alkol
C) İkisi de eşit artar
D) Sıcaklık değişmez
E) Verilenler yetersiz
Çözüm: Öz ısı düşük olanın sıcaklık artışı fazladır. Alkolün öz ısısı daha düşük olduğu için doğru cevap B'dir.
5. soru: 300 g kütleli bir maddeye 6000 J ısı verildiğinde sıcaklığı 10°C artıyor. Bu maddenin ısı sığası kaç J/°C'dir?
A) 300
B) 600
C) 900
D) 1200
E) 1500
Çözüm: Isı sığası = Q/ΔT = 6000 J / 10°C = 600 J/°C. Doğru cevap B'dir.
6. soru: 2 kg suyun sıcaklığını 5°C değiştirmek için 41800 J ısı gerekiyor. Suyun öz ısısı kaç J/g°C'dir?
A) 1,18
B) 2,09
C) 3,45
D) 4,18
E) 5,60
Çözüm: Q = m.c.ΔT → 41800 J = 2000 g x c x 5°C → c = 4,18 J/g°C. Doğru cevap D'dir.
7. soru: Aynı ortamda bulunan 100 g demir (c=0,45 J/g°C) ve 100 g bakır (c=0,39 J/g°C) bloklarına eşit ısı verildiğinde hangisinin sıcaklık artışı daha fazla olur?
A) Demir
B) Bakır
C) İkisi de eşit
D) Sıcaklık değişmez
E) Verilenler yetersiz
Çözüm: Öz ısısı daha düşük olan bakırın sıcaklık artışı daha fazladır. Doğru cevap B'dir.
8. soru: 150 g suyun ısı sığası 627 J/°C olduğuna göre, bu suyun sıcaklığını 1°C artırmak için kaç joule ısı gerekir?
A) 150
B) 300
C) 450
D) 627
E) 835
Çözüm: Isı sığası doğrudan Q/ΔT olduğundan 1°C için 627 J gerekir. Doğru cevap D'dir.
Anahtar Kelimeler: 9. sınıf ısı testleri, öz ısı test soruları, ısı sığası test çöz, sıcaklık farkı ilişkisi test, yazılı hazırlık testleri, kazanım testleri 9. sınıf